Tarım ve Orman Bakanlığı (“Bakanlık”) tarafından yürütülen Su Verimliliği Seferberliği kapsamında, 27 Aralık 2024 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Su Verimliliği Yönetmeliği (“Yönetmelik”) uyarınca, belirli konu, büyüklük ve ölçütteki ticari ve endüstriyel işletmeler için Mavi Su Verimliliği Belgesi alınması yasal bir zorunluluk haline getirilmiştir.
Mavi Su Verimliliği Belgesi almakla yükümlü olan özel işletmeler ve ticari kuruluşlar, genel olarak çalışan sayısı, oda kapasitesi, kapalı alan büyüklüğü veya parsel alanı gibi belirli eşik değerlere göre belirlenmiş olup,
Yönetmeliğin Ek-2 listesinde yer alan ve su tüketimi yoğun olan sektörlerde faaliyet gösteren,
- 50 veya daha fazla personeli bulunan tüm özel fabrikalar ve üretim tesisleri (gıda ve içecek alanında, et, süt, meyve-sebze işleme fabrikaları, unlu mamul üreticileri ve her türlü içecek imalathaneleri; tekstil ve deri alanında, dokuma, iplik, kumaş boyama, tekstil bitirme (apre) ve deri işleme tesisleri; plastik ve kimya alanında, plastik ambalaj, kapak, boru imalatı yapan tesisler, ilaç, boya, deterjan ve kozmetik fabrikaları; metal ve maden alanında, demir-çelik fabrikaları, metal dökümhaneleri, yüzey kaplama tesisleri ve maden işleme işletmeleri; kağıt ve ağaç alanında, kağıt, karton, selüloz üretim tesisleri ve büyük ölçekli kereste/mobilya fabrikaları; petrol ve enerji alanında, rafineriler, kok kömürü üreticileri ve özel termik/hidroelektrik santralleri)
- hizmet ve ticaret alanında faaliyet gösteren, metrekare veya hacimsel büyüklük şartlarını karşılayan özel işletmeler (alışveriş merkezleri (AVM) alanında, parsel alanı 1.000 m² ve üzerinde olan tüm özel AVM'ler; ticari plazalar ve İş merkezleri alanında, parsel alanı 1.000 m² ve üzerinde olan, içinde çok sayıda ofis barındıran ticari gökdelenler ve plazalar; özel hastaneler ve sağlık kampüsleri alanında, yataklı tedavi hizmeti sunan büyük özel hastane kompleksleri; özel üniversiteler alanında; kendi kampüsü veya yerleşkesi bulunan tüm vakıf üniversiteleri ve yükseköğretim kurumları)
- turizm ve konaklama sektöründe, oda kapasitesi 250 ve üzerinde olan tüm özel oteller, resortlar ve konaklama tesisleri;
- ulaşım ve lojistik altyapılar alanında, havalimanı işletmeleri ile şehirler arası otobüs/tren ana terminallerini işleten özel şirketler; Yük veya yolcu taşımacılığı yapan özel liman işletmeleri ve yat limanları (marinalar);
- Çiftçilerin bir araya gelerek kurduğu ve tarımsal sulama şebekelerini işleten kooperatifler ile özel tarım işletmeleri, özel sulama kooperatifleri
zorunluluk kapsamındadır.
(Yukarıda genel olarak belirtilen sektörlerde yer alsa dahi çalışan sayısı 50’nin altında olan ve belirtili kapsam dışında kalan küçük ve orta ölçekli sanayi sitelerindeki (KOBİ) işletmeler, butik oteller (250 odadan az) ve küçük iş hanları (1.000 m²'den küçük) sistem kurulumundan muaf olup, bu işletmelerin tamamen gönüllülük esasına dayalı başvuru yaparak belge almaları da mümkündür.)
Yukarıda genel olarak belirtili kapsama giren işletmelerin, yasal düzenlemelere uygun durumda bulunmaları ve ayrıca yasal yaptırımlarla karşılaşmamak amacıyla,
Mavi Su Verimliliği Belgesi almak amacıyla gerekli çalışmaları yürütmeleri ve bu kapsamda son yasal başvuru tarihlerine (endüstriyel tesisler ve fabrikalar için 27 Haziran 2026; ticari plazalar, ofis binaları ve AVM’ler için 27 Eylül 2026) kadar gerekli girişimleri yapmalarının önemini hatırlatmak isteriz.
Bu kapsamda genel olarak,
- işletme içinde Su Verimliliği Ekibi kurulması (her tesis bünyesinde en az bir teknik sorumlunun (Çevre Mühendisi, İşletme/Bakım Müdürü) yer aldığı resmi bir "Su Verimliliği Ekibi" kurulması ve görevlendirme yazısı düzenlenmesi;
- e-devlet kanalıyla Su Verimliliği Portalı üzerinden firmanız adına resmi üyelik açılması;
- tesise ait geçmiş su faturaları ve sayaç verileri toplanarak, Bakanlığın "Mevcut Durum Veri Formu"nun (Excel) eksiksiz doldurulması;
- tüm lavabo ve tuvaletlerde bulunmamaktaysa, su tasarruflu aparat (perlatör, sensör vb.) dönüşümlerinin yapılması, üretim hatlarındaki sızıntıların giderilmesi ve personele yönelik su verimliliği eğitimi düzenlenerek tüm sürecin fotoğraflarla belgelenmesi;
- hazırlanan dosyanın portal üzerinden Su Yönetimi Genel Müdürlüğü’ne onay için gönderilmesi;
şeklinde genellenebilecek adımların atılması gerekmektedir.
(Mavi Belge alan yükümlülerin, faaliyet türlerine göre en fazla 3 ila 5 yıl içinde daha ileri kriterleri karşılayarak Yeşil Su Verimliliği Belgesi için başvuru yapması zorunlu olup, bu süreler, belediyeler için en fazla 3 yıl, Organize Sanayi Bölgeleri, havalimanları, üniversiteler ve oteller için ise en fazla 5 yıl olarak belirlenmiştir.)
Çevrenin korunmasına ilişkin yasal düzenlemelerin idari mercilerce her geçen gün daha sıkı şekilde uygulandığı günümüzde, işletme itibarının korunması ve yasal yaptırımlara maruz kalmamak amacıyla, Mavi Su Verimliliği Belge için gerekli başvuruların yapılmasını; bu konularda hatalı işlem yapılmaması amacıyla İşyeri Sağlığı ve Güvenliği uzmanı, çevre mühendisi gibi konuya özel süreçleri yürüten danışmanlardan profesyonel hizmet alınmasının değerlendirilmesini tavsiye ederiz.